Niezgodny z Konstytucją jest przepis, który stanowi, że w sprawach przeciwko środkom społecznego przekazu o ochronę dóbr osobistych, sąd odmówi udzielenia zabezpieczenia polegającego na zakazie publikacji, jeżeli zabezpieczeniu sprzeciwia się ważny interes publiczny. 

Tak uznał 9 listopada br. Trybunał Konstytucyjny, po rozpatrzeniu wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich. TK orzekł, że art. 755 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego jest niezgodny z art. 14 oraz art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji przez to, że nie określa ram czasowych na zabezpieczenie polegające na zakazie publikacji w sprawach przeciwko środkom społecznego przekazu o ochronę dóbr osobistych. Przepis straci moc z upływem piętnastu miesięcy od ogłoszenia wyroku. 

Z art. 755 § 2 kpc wynika, że w sprawach przeciwko środkom społecznego przekazu o ochronę dóbr osobistych, sąd odmawia udzielenia zabezpieczenia polegającego na zakazie publikacji, jeżeli zabezpieczeniu sprzeciwia się ważny interes publiczny. Przesłanka udzielenia zabezpieczenia polegającego na zakazie publikacji jest więc spełniona w wypadkach, gdy brak jest okoliczności, które przemawiałyby za istnieniem ważnego interesu publicznego w opublikowaniu. Tylko w takich sprawach sąd będzie mógł udzielić zabezpieczenia. 

Zdaniem TK faktyczne ograniczenie wolności prasy może więc wystąpić tylko w sytuacji wyjątkowej, w konkretnej relacji prawno-procesowej. Zabezpieczenie stanowi bowiem decyzję procesową związaną ściśle z trwającym postępowaniem sądowym, którego celem i podstawą jest konieczność ochrony interesów prawnych strony. Dlatego Trybunał przyjął, że badana instytucja nie budzi wątpliwości z punktu widzenia norm konstytucyjnych. 

Uznał jednak, że należałoby wprowadzić czasowe ograniczanie stosowania zakazu publikacji, poprzez ustanowienie istotnych gwarancji prawnych szybkiego załatwiania spraw przeciwko środkom społecznego przekazu o ochronę dóbr osobistych, w których zastosowane zostało to zabezpieczenie. W szczególności, zadaniem ustawodawcy jest takie ukształtowanie przepisów kpc, aby wyeliminować przewlekłość postępowania. 

TK stwierdził, że niedopuszczalny byłby stan, w którym czasowy zakaz publikacji przeobraziłby się w zakaz trwały. Byłoby to bowiem niezgodne z Konstytucją. Dlatego ustawodawca powinien uzupełnić obowiązujące przepisy tak, aby zdyscyplinować sądy celem sprawnego załatwiania spraw. W szczególności można rozważyć wprowadzenie ustawowo określonego terminu rozpatrzenia sprawy, w której dokonano zabezpieczenia w postaci zakazu publikacji - uznał Trybunał (K 13/2007). 

Źródło: www.trybunal.gov.pl.